Je draait de verpakking om en leest: 45 gram suiker per 100 gram. Bijna de helft. Dat is precies het moment waarop de meeste ouders het zakje terugzetten.
Wij snappen die reflex. En we gaan hem niet wegpoetsen met een geruststellend praatje, want dat cijfer klopt gewoon. Er staat alleen niet bij dat je nooit 100 gram gebruikt.
Gevriesdroogde blauwe bes is verse blauwe bes waar het water uit is. Verder is er niets veranderd en niets toegevoegd. Daardoor is alles geconcentreerd: de vezels, de smaak, de kleur en ook de suikers. Je gebruikt twee tot drie theelepels. Dat komt neer op 3,6 gram van nature aanwezige suikers en 2,2 gram vezels. Over gezondheidseffecten doen we geen uitspraken, en verderop leggen we uit waarom niet.
Wat vriesdrogen met een bes doet
Verse bessen worden eerst diepgevroren. Daarna gaan ze in een vacuümkamer, waar de bevroren waterkristallen rechtstreeks overgaan in damp. Sublimatie heet dat. Het product wordt nergens in dat proces verhit.
Dat is het hele verschil met gewoon drogen. Daar gaan vruchten uren de warme lucht in. Warmte tast kleur, structuur en een deel van de bestanddelen aan. Zo ontstaat de taaie, donkere rozijn.
Een gevriesdroogde bes wordt niet taai maar bros. Hij verkruimelt tot poeder en lost meteen weer op zodra hij vocht tegenkomt. In yoghurt, in beslag, in je mond.
Wat verdwijnt, is bijna uitsluitend water. Een verse bosbes bestaat voor ongeveer 85 procent uit water. Haal dat eruit en er blijft grofweg een zevende van het gewicht over. Alles wat geen water was, zit nu in dat zevende deel. Daar zit het misverstand over het suikergehalte. Er is niets bij gekomen. Er is water af gegaan.
Waar deze bessen vandaan komen
Rebel Boost — Wilde Blauwe Bes is gemaakt van Vaccinium myrtillus. Dat is de wilde bosbes, wildgeplukt in Noord- en Oost-Europese bossen. Een andere soort dan de gekweekte blauwe bes uit het supermarktschap, Vaccinium corymbosum.
Het verschil zie je als je er een doorsnijdt. De gekweekte bes is vanbinnen groen-wit. De wilde bosbes is door en door dieppaars. Bij de een zit de kleur in het velletje, bij de ander in het hele vruchtvlees.
Dat verschil is ook gemeten. Müller en collega's vonden in 2012 in verse bosbessen tot 1.017 mg anthocyanen per 100 gram, tegenover tot 438 mg in gekweekte blauwe bessen. Anthocyanen zijn de stoffen die voor dat paars zorgen.
Twee kanttekeningen. Het gehalte verschilt sterk per oogst, herkomst en meetmethode, dus dit is een orde van grootte en geen belofte over dit zakje. En het zegt niets over wat die stoffen in je lichaam doen. Daar komen we zo op terug.
De cijfers
De aanbevolen portie is 2 à 3 theelepels, ongeveer 5 tot 8 gram.
| Per | 100 g | 5 g (2 tl) | 8 g (3 tl) |
|---|---|---|---|
| Energie | 357 kcal | 18 kcal | 29 kcal |
| Vet | 6,16 g | 0,3 g | 0,5 g |
| Koolhydraten | 53,12 g | 2,7 g | 4,3 g |
| waarvan suikers | 45,32 g | 2,3 g | 3,6 g |
| Vezels | 27,64 g | 1,4 g | 2,2 g |
| Eiwit | 6,1 g | 0,3 g | 0,5 g |
| Zout | 0 g | 0 g | 0 g |
Ingrediënten: 100% gevriesdroogde wilde blauwe bes. Verder niets.
Die 45 gram suiker, hoe erg is dat
Drie dingen zijn hier tegelijk waar.
Het is veel per 100 gram. Dat blijft zo. Ieder gedroogd fruit is geconcentreerd fruit en dus geconcentreerde suiker. Rozijnen, abrikozen, dadels, blauwe bes. Allemaal.
Het is weinig per portie. Drie theelepels leveren 3,6 gram suiker. Een theelepel kristalsuiker weegt ongeveer 4 gram. Je zit er dus net onder, en je krijgt er 2,2 gram vezels bij die in kristalsuiker volledig ontbreken.
Er is geen suiker toegevoegd. Alle suiker die erin zit, zat al in de bes.
Dat laatste is geen vrijbrief. Suiker uit fruit is nog steeds suiker, en gedroogd fruit kleeft. Het Voedingscentrum adviseert kinderen niet meer dan vier eetmomenten tussendoor te geven en gedroogd fruit zonder toegevoegde suiker te beperken tot maximaal één handje per dag. Juist met het oog op het gebit.
In poedervorm speelt dat kleven minder, omdat je het door yoghurt of beslag mengt in plaats van het als losse plakkerige stukjes te eten. Het advies over vaste eetmomenten verandert daar niet door.
Vezels zijn waar dit product feitelijk sterk in is
Met 27,64 gram vezels per 100 gram voldoet dit poeder ruim aan de wettelijke voorwaarde voor de aanduiding vezelrijk. Die grens ligt op 6 gram per 100 gram.
Drie theelepels leveren 2,2 gram vezels. Nederlandse kinderen halen gemiddeld ongeveer 18 gram vezels per dag, terwijl de richtlijn afhankelijk van leeftijd en energiebehoefte hoger ligt.
Twee gram is geen wondermiddel. Het is ook geen nul. Het is een reële aanvulling op een ontbijt dat anders vezelarm was geweest. Wat kinderen per leeftijd nodig hebben, rekenden we uit in Hoeveel vezels hebben kinderen dagelijks nodig.
Hoeveel verse bessen zitten er in een theelepel
Omdat er alleen water uit is gehaald, kun je terugrekenen. Afhankelijk van het watergehalte van de oogst levert 6 tot 8 gram verse bes ongeveer 1 gram poeder op.
Drie theelepels komen dus overeen met ruwweg 50 tot 60 gram verse bosbessen. Een klein handje.
Dat is meteen de eerlijke maat voor wat dit is. Een houdbare manier om een klein handje bosbes ergens doorheen te krijgen. Geen vervanging van vers fruit.
Waarom wij geen gezondheidsbeloftes doen
Zoek op gevriesdroogde blauwe bes en binnen twee klikken lees je over weerstand, ogen, concentratie en veroudering. Wij doen daar niet aan mee. Om twee redenen.
De eerste is dat het niet mag. In de Europese Unie mag een producent alleen gezondheidsclaims gebruiken die officieel zijn goedgekeurd en in het EU-claimsregister staan. Voor anthocyanen, precies de stoffen waar blauwe bes zijn reputatie aan dankt, is geen enkele claim goedgekeurd. Ook "rijk aan antioxidanten" mag daardoor niet als losse belofte. Die regels gelden voor het etiket, voor deze blog en voor onze Instagram.
De tweede reden weegt zwaarder. We vinden het onnetjes.
We verkopen aan ouders die hun kind iets beters willen geven. Wie die ouders vertelt dat een theelepel poeder iets doet met de gezondheid van hun kind, terwijl het beschikbare onderzoek werkt met porties van een veelvoud daarvan, verkoopt lucht. Dat is precies het soort marketing waar we Snack Rebels tegenover hebben gezet.
Wat we wél zeggen staat hierboven. 100% wilde blauwe bes. Vezelrijk. Geen toegevoegde suikers. Acht gram poeder is ongeveer een handje verse bes. Geen beloftes, wel na te rekenen op de verpakking.
Wat kun je ermee
Alles waar vocht in zit. Door yoghurt en kwark, door pannenkoekenbeslag, door havermout, door een smoothie, of als basis voor zelfgemaakte ijsjes.
Omdat het poeder geen water bevat, verandert het de structuur van je beslag of yoghurt nauwelijks. Dat is het voordeel dat verse of ontdooide bessen niet hebben.
De vijf toepassingen die bij ons thuis daadwerkelijk werken, staan in 5 manieren om wilde blauwe bes door het eten van je kind te krijgen.
Veelgestelde vragen over gevriesdroogde blauwe bes
Is er suiker toegevoegd
Nee. De ingrediëntendeclaratie is 100% gevriesdroogde wilde blauwe bes. Alle suiker die je in de tabel ziet, zat al in de vrucht. Het product bevat wel van nature aanwezige suikers.
Is gevriesdroogd hetzelfde als gedroogd
Nee. Gewoon drogen gebeurt met warme lucht en maakt fruit taai en donker. Vriesdrogen gebeurt zonder verhitting, in vacuüm. Kleur en structuur blijven daardoor veel beter behouden.
Hoeveel verse bessen zitten er in een portie
Drie theelepels poeder komen overeen met ongeveer 50 tot 60 gram verse bosbessen.
Waarom staan er geen vitaminen op de verpakking
Omdat we alleen vermelden wat we kunnen onderbouwen. Vitamine C is gevoelig voor zuurstof en licht en loopt terug bij drogen en bewaren. We presenteren dit poeder dus niet als vitaminebron.
Kan mijn kind hier dagelijks van krijgen
Een portie van 5 tot 8 gram past prima in een dagelijks ontbijt of tussendoortje. Het Voedingscentrum adviseert wel om gedroogd fruit voor kinderen te beperken tot maximaal één handje per dag en tussendoortjes te beperken tot vier eetmomenten.
Bevat het allergenen
Nee. Het product bestaat uit één ingrediënt en bevat geen allergenen.
